Auger Boring Nedir?

Tanım: helezonla kazı, itilen çelik boru

Auger boring, Türkçede helezonlu boru sürme olarak da anılan, bir çelik borunun giriş şaftından çıkış şaftına doğru itilirken önündeki zeminin borunun içinden geçen helezonlu bir milin ucundaki kesici kafayla kazıldığı kazısız geçiş yöntemidir. Helezon iki iş birden yapar: ucundaki kafayı döndürerek zemini keser ve kestiği malzemeyi burgu kanatlarıyla boru boyunca geriye, şafta taşır. Böylece hem kazı hem hafriyat boru içinde, insan girmeden gerçekleşir.

Yöntem, yolun ya da demiryolunun altından çelik koruma borusu geçirmek için 20. yüzyılın ortalarından beri kullanılır ve bugün de karayolu, demiryolu ve kanal altı geçişlerinin büyük bölümünde ilk akla gelen çözümdür.

Nasıl uygulanır?

1. Şaftlar açılır. Giriş şaftı makineyi, itilecek boru parçasını ve arkadaki dayanma duvarını alacak boyda kazılır; çıkış şaftı hattın sonunda kafa ve helezonların çıkarılması içindir.
2. Makine raya oturtulur. Şaft tabanına, tasarlanan doğrultu ve eğimde bir ray sistemi kurulur; auger boring makinesi bu rayda ilerler. Doğrultu bu kurulumla belirlendiği için rayın hizası işin en kritik ölçümüdür.
3. İlk boru ve helezon takılır. Kesici kafa ilk boru parçasının ucuna, helezon dizisi borunun içine yerleştirilir ve makinenin tahrik ünitesine bağlanır.
4. Kaz–it döngüsü başlar. Makine helezonu döndürürken boruyu ileri iter; kafa zemini keser, helezon hafriyatı şafta boşaltır. Boru parçası tamamen zemine girince makine geri çekilir, yeni parça kaynakla eklenir, helezon uzatılır ve döngü sürer.
5. Çıkış ve temizlik. Kafa çıkış şaftına ulaşınca helezonlar sökülür, boru içi temizlenir ve taşıyıcı hat (kablo, gaz, su borusu) koruma borusunun içinden geçirilir.

Kılavuzsuz ve kılavuzlu uygulama

Klasik uygulamada doğrultu yalnızca rayın kurulumuyla verilir; yol boyunca biriken sapma düzeltilemez. Kısa geçişlerde ve eğimin kritik olmadığı basınçlı hatlarda bu yeterlidir.

Eğimin milimetreyle tutulması gereken cazibeli kanalizasyon hatlarında ise kılavuzlu auger boring uygulanır. Önce küçük çaplı, yönlendirilebilir bir pilot delgi yapılır ve çıkış şaftına tam hedef noktasından ulaşılır; ardından kesici kafa ve helezonlar bu pilot dizisine bağlanarak boru, önceden doğrulanmış güzergâhı izler. Pilot delginin hedefi tutturması, hattın eğiminin baştan garanti altına alınması demektir.

Hangi zeminlerde ve hangi hatlarda?

Auger boring’in en verimli çalıştığı zemin, kendini tutabilen kil ve sıkı zeminlerdir; tercihen yeraltı su seviyesinin üstünde. Akıcı kum ve sulu zeminde helezon toprakla birlikte su da çekerek boru çevresinde boşluk oluşturur; iri bloklu zeminde ise kafa bloğu geçemez ve aynaya erişim olmadığı için imalat durabilir. Bu iki durumda zemin etüdü yöntemi baştan eler ve seçim mikrotünele kayar.

Tipik uygulamalar: karayolu, otoyol ve demiryolu altı çelik koruma borusu geçişleri; doğalgaz ve içme suyu hatlarının kavşak ve bulvar altı geçişleri; enerji ve haberleşme kabloları için kılıf boruları; kılavuzlu uygulamayla cazibeli kanalizasyon bağlantıları.

Auger boring, mikrotünel ve HDD arasındaki fark

Mikrotünel de boruyu şafttan iter ama aynası kapalı ve basınç altındadır, kazıyı uzaktan kumandalı bir makine yapar; su altı ve hassas eğim onun alanıdır, kurulumu ve maliyeti ise çok daha büyüktür. Yönlendirilebilir yatay sondaj şaft açmadan yüzeyden girer, pilot deliği genişletip boruyu çeker; esnek borularda ve nehir geçişlerinde öne çıkar. Auger boring’in yeri, ikisinin arasındaki geniş alandır: kuru zeminde, kısa-orta mesafede, sert çelik boruyla ve en düşük maliyetle yapılan geçişler.

Sık sorulan sorular

Auger boring ile boru sürme aynı şey mi? Boru sürme, boruyu şafttan itme yöntemlerinin genel adıdır; auger boring, kazının helezonla yapıldığı çeşididir. Bugün boru sürme işlerinin büyük çoğunluğu auger boring ile yapıldığı için iki terim günlük dilde birbirinin yerine kullanılır.

Hangi boru kullanılır? Neredeyse her zaman çelik. İtme yükünü taşıması ve helezonun içinde dönmesine dayanması gerekir; hat tamamlanınca taşıyıcı boru çelik kılıfın içinden geçirilir.

Ne kadar mesafe ve çap mümkün? Mesafeyi zemin ve makinenin itme gücü, çapı makinenin sınıfı belirler. Deltek’in makine parkı ve uyguladığı çap-mesafe sınırları Boru Sürme/Çakma hizmet sayfasında yazıyor.

Fiyatı ne belirler? Boru çapı ve et kalınlığı, geçiş uzunluğu, şaft derinliği ve zemin sınıfı, kılavuzlu uygulama gerekip gerekmediği ve saha erişimi. Zemin etüdü ve güzergâh kesitiyle birlikte teklif isteyin.