Yönlendirme Başlığı
Bu ekipman da kullanılan makina ve uygulanan projeye göre çeşitlilik gösterse de en çok kullanılanı “ördek ağızlı (duckbill)” başlıktır. İçerisinde elektronik konumlandırma için kullanılan sonda (transmitter)’nın yerleştirileceği bir boşluk (sonde house) bulunur. Sondaj çamuru bu bölümün etrafından kanallardan ilerleyerek çıkış deliği (nozzle)’ne ulaşır. Bu sayede elektronik aksam hidrolik olarak soğutulmuş da olur.
Gerek ördek ağzı başlık ve gerekse üçlü delici bit (three-cone bit) yönlendirme başlığının en önüne ve başlığın ekseniyle belli bir açı yapacak şekilde yerleştirilir. İşte bu açı yönlendirme başlığının yeraltında yön değiştirmesini sağlar. Makina dönme hareketini kesip sadece itmeye başladığında en önde eğik yerleştirilmiş ucun ağzı ne tarafa bakıyorsa başlık o yöne doğru hareket eder.
En uçtaki delici başlıklar zemin cinsine göre değişik kategoriler arasından seçilir. Karbit uçlu, konik bitli ya da dişli bitli ekipmanlar bunlardan bazılarıdır. Kaya zeminlerde veya çok sert formasyonlarda sıvı tahrikli delgi “mud motor” kullanılır ki bu yöntem sıradan başlıklardan daha fazla ekipman ve organizasyon gerektirir. Adından da anlaşılacağı gibi delici uçlar sondaj sıvısının yarattığı basınçlı akım sayesinde (motor) hareket eder. Sıradan bir sıvı tahrikli delgi işleminde kullanılan motorun kapasitesine bağlı olmakla birlikte en az dakikada ortalama 0,5 m³ (500 litre) sondaj çamuruna ihtiyaç vardır.
Zemine göre yönlendirme başlığı seçimi
Yönlendirme başlığının seçimi zemin etüdüyle başlar. Kil, silt ve kum gibi yumuşak ve orta sertlikteki zeminlerde ördek ağızlı başlık hem hızlı ilerler hem de en iyi yönlendirme tepkisini verir; ağız genişliği ve eğim açısı (genellikle 1–3°) zeminin sıkılığına göre seçilir. Çakıllı zeminlerde karbit uçlu, saldırgan profilli başlıklar; sert kaya ve ayrışmış kaya formasyonlarında ise mud motor ile tahrik edilen üçlü konik bitler kullanılır. Yanlış başlık seçimi, pilot delgide istenen yönü tutturamamak ya da başlığın erken aşınması olarak geri döner.
Başlığın içindeki sonda yuvası, yönlendirme kadar önemlidir: sonda ısınırsa sinyal bozulur, üzerinden takip ya da manyetik alan sistemi güvenilir konum veremez. Bu yüzden başlık üzerindeki çamur kanalları sondayı soğutacak ve nozüllerden yeterli debiyi geçirecek şekilde tasarlanır. Deltek, her yatay sondaj projesinde zemin numunesine göre başlık ve bit seçimini yapar; kaya delgi gerektiren geçişlerde kendi mud motor ekipmanıyla çalışır.
Bu konuda bize danışın.
0850 888 3585